Samen werken

SAMEN
WERKEN
aan ...

'Samen werk maken van het klimaat'

Hoe kunnen succesvolle initiatieven voor duurzaam bouwen, mobiliteit, bedrijven, energieproductie en een klimaatneutrale stad en regio zich op grote schaal ontwikkelen? Door een handtekening te zetten onder de Lokale Klimaatagenda 2011-2014. Door intensieve samenwerking met klimaatambassadeurs van vijf gemeenten, twee provincies en twee waterschappen kan IenM eventuele knelpunten in wet- en regelgeving opheffen en een consistent duurzaam beleid uitstippelen. Dát is samen duurzaam doen.

Duurzaam Doen

Jeroen Nobel

Wethouder gemeente Haarlemmermeer

Annemieke Traag

Gedeputeerde in provincie Gelderland

Joost Helms

Wethouder gemeente Eindhoven

Hennie Roorda

Bestuurslid van de Unie van Waterschappen en waterschap Rivierenland

Beukenhorst-Zuid: toonzaal van duurzame gebiedsontwikkeling

‘Beukenhorst-Zuid is het meest duurzame full service-kantorenpark van Nederland. Hier laten gemeente Haarlemmermeer en ontwikkelaars zien dat ze in staat zijn een duurzaam bedrijvenpark te realiseren volgens het cradle-to-cradle-principe. Het succes van dit project is mede te danken aan het feit dat de

kantoren op eigen grond liggen. Hierdoor was het mogelijk om privaatrechtelijke afspraken te maken over de duurzaamheidsaspecten. Als ook andere gemeenten willen volgen is lokale beleidsvrijheid geen overbodige luxe. Op die manier kunnen gemeenten hogere eisen aan duurzaamheid stellen dan het huidige Bouwbesluit voorschrijft.

volgende

Bovendien is verbreding mogelijk in de wijze waarop we de energiezuinigheid van gebouwen toetsen. Het huidige Bouwbesluit maakt alleen gebruik van berekeningen volgens de energieprestatiecoëfficiënt (EPC), terwijl er ook andere vormen van prestatie-indicatoren mogelijk zijn, zoals cradle-to-cradle, BREEAM of GreenCalc. Als het Bouwbesluit hogere duurzaamheidseisen zou toelaten, kunnen we de kabinetsdoelstellingen sneller behalen dankzij lokale initiatieven.’

Voorkom tegenwerken
‘We hebben bepaald om 20 procent minder CO2 uit te stoten en 16 procent meer duurzame energie op te wekken. Dan kan het niet zo zijn dat andere overheden dit tegenwerken. Helaas gebeurt dit nog te vaak. Een voorbeeld: in tegenstelling tot wat het kabinet voorschrijft besloot de provincie Noord-

Holland onlangs dat er niet meer windmolenparken mogen komen dan nu is afgesproken. Een opmerkelijk besluit als je bekijkt dat we landelijk juist meer duurzame energie willen opwekken en dit op gemeentelijk niveau ook mogelijk is. Voor gemeenten blijft het dus belangrijk het gesprek aan te gaan met provincies, zodat lokale klimaatinitiatieven zoveel mogelijk van de grond kunnen komen. Meer druk vanuit de rijksoverheid voorkomt dat een provinciaal bestuur investeringen in duurzaamheid tegenhoudt. Kortom: als we het duurzaamheidsdossier echt serieus willen nemen, moeten alle overheidsorganen met hun neuzen dezelfde kant op staan.’

vorige

Investeren in energiefabrieken loont!

‘In Gelderland zijn we voorloper op het gebied van lokale energie- en klimaatinitiatieven. Met behulp van een energietransitieprogramma zetten we fors in op een brede mix van zonne-energie, windenergie en biomassa en ondersteunen we kleinschaligere initiatieven van burgers. Zo rollen we momenteel in heel Gelderland een zonatlas uit. Hiermee kunnen inwoners zien of

hun woning geschikt is voor zonnepanelen en wat de terugverdientijd is. In Duitsland heeft dit tot 20 procent meer panelen geleid. Verder faciliteren we de collectieve inkoop van zonnepanelen waarmee we de aanschaf ervan voor burgers, bedrijven en instellingen een stuk goedkoper maken. Dat doen we inmiddels samen met 29 Gelderse

volgende

gemeenten. Sinds 2010 verstrekken we ook een subsidie voor het isoleren van woningen. In 2012 deden zevenduizend eigenaren mee. In 2013 verwachten we tienduizend deelnemers.’

Podium
‘Het ministerie kan een extra impuls geven door het fiscale regime te versoepelen. In het regeerakkoord is bijvoorbeeld afgesproken om de energiebelasting van 11 cent te verlagen voor lokale energiebedrijven. Als het Rijk deze afspraken snel en goed doorvoert, kunnen we de lokale klimaatinitiatieven fiscaal veel beter stimuleren. Dat maakt ook het draagvlak onder de bevolking groter. Het wordt immers lucratiever om met een fiscaal betere regeling in zon- en windinitiatieven te investeren. Dit jaar organiseren we een energieconferentie waarin ook het ministerie participeert.

Dat zijn momenten waarop wij als provincie een podium krijgen voor onze initiatieven. We willen de rest van Nederland vooral laten zien dat besparingen in het energieverbruik ook echt wat opleveren.’

vorige

Mobility-S: duurzame oplossing voor parkeerproblematiek

‘In de binnenstad van Eindhoven ligt Strijp-S, het voormalige Philipsterrein. Op een aantal monumentale gebouwen na zijn de panden eromheen inmiddels gesloopt en bouwt de gemeente er nieuwe woningen en kantoren. Het nieuwe stadsdeel heeft de ideale uitgangspositie om zich te ontwikkelen volgens het nieuwe wonen, werken én rijden. Daarbij

past een slimme en duurzame oplossing voor de huidige parkeerproblematiek. De pilot Mobility-S stimuleert elektrisch vervoer, het delen van auto’s en het aanbieden van hoogwaardige openbaarvervoerverbindingen. Door bewoners, ondernemers en bezoekers bovendien op een andere manier te laten kijken naar mobiliteit, is slechts de helft

volgende

van het aantal beoogde parkeerplaatsen nodig en ontstaat er een veiliger nieuw centrumgebied dat beter bereikbaar en leefbaar is.’

Consistent beleid
‘Door al aan het begin van deze stedelijke ontwikkeling in te spelen op de gedragsverandering die hierbij nodig is, kunnen we vroegtijdig verschillende alternatieven aanreiken. Een belangrijke voorwaarde voor succes is echter een consistent beleid vanuit de overheid. Innovatie en het nieuwe denken kun je op lokaal niveau faciliteren, mits de spelregels vaststaan voor de langere termijn. Zowel vanuit het Rijk als op Europees niveau. Om lokale succesverhalen, zoals hier in Eindhoven, vervolgens op te schalen, stellen we onze stad ter beschikking als proeftuin en delen we onze kennis over duurzame mobiliteit graag met andere gemeenten en partners.

Onder andere via kennisplatforms en evenementen over mobiliteit. Wat we moeten voorkomen is dat duurzame initiatieven versnipperd raken. Daarom is het belangrijk om de lijnen goed open te houden in de bestaande kennisnetwerken. Zodat iedereen kan zien wie waarmee bezig is. Zeker nu de subsidiepot beperkt is moeten we pragmatisch zijn in het aanjagen van de initiatieven die er liggen en de kennis daarover zo efficiënt mogelijk verspreiden.’

vorige

Energiefabriek versterkt kansen

‘De Energiefabriek is ontstaan door met een nieuwe bril naar het traditionele waterzuiveringsproces te kijken. Verspreid over heel Nederland zijn er inmiddels acht energiefabrieken opgezet en daar komen de komende jaren nog vier à vijf bij. Dit betekent dat we op grote schaal biogas gaan produceren. Energie die we niet alleen willen inzetten voor ons

eigen zuiveringsproces, maar ook voor de verwarming van bijvoorbeeld woonwijken of als brandstof voor het openbaar vervoer. Hoewel dit de koers is die de waterschappen en IenM gezamenlijk nastreven, is het nog niet vanzelfsprekend dat waterschappen de energie uit afvalwater daadwerkelijk kunnen exploiteren. Volgens de huidige

volgende

wet- en regelgeving mogen we energie uit afvalwater opwekken, maar kunnen we het alleen gebruiken voor onze eigen zuiveringsprocessen. Willen we ook energieleverancier worden, dan moet het ministerie deze wetten dus opnieuw tegen het licht houden. Wenselijk is in elk geval dat de wet voorschrijft dat waterschappen behalve doelmatig, ook duurzaam hun werk zouden moeten doen.’

Wind- en zonne-energie
‘Overigens, als we álle energie uit ons afvalwater zouden benutten, voldoen we nog steeds niet aan de doelstelling uit de Klimaatagenda. Willen we 20 procent minder CO2 produceren en 14 procent duurzame energie opwekken, dan moeten we ook andere vormen van duurzame energie aanwenden. Denk aan wind- en zonne-energie. Daarom verkennen we momenteel samen met kennisinstellingen hoe

we die vormen van energie kunnen inzetten. Tegelijkertijd willen waterschappen en gemeenten de afvalwaterketen beter op elkaar afstemmen. De focus ligt nu nog vooral op het goedkoper en efficiënter maken van de keten. Haken we daarop aan vanuit de lokale klimaatagenda, dan maken we de keten ook duurzamer en creëren we kansen voor synergie. Door de vervuiling uit het rioolwater te vergisten, produceren we in Olburgen jaarlijks zo’n 700.000 m3 biogas. Energie die de naastgelegen aardappelproducent Aviko graag inzet voor haar eigen productieproces. Op andere locaties zouden we biogas ook kunnen gebruiken voor het verwarmen van woningen, kantoren of zwembaden. Op deze manier versterkt de energiefabriek op regionaal en lokaal niveau kansen voor de lokale economie, werkgelegenheid en kwaliteit van de leefomgeving.’

vorige
Foto's: Ben de Haas

Reageer

Abonneer

Colofon

Edities

Ik heb de volgende opmerking of suggestie voor IMagine:

Emailadres

Verstuur
Sluit

Ik abonneer mij graag op IMagine
Emailadres

Verstuur
Sluit

Het relatiemagazine IMagine is een uitgave van het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Hoofd- en eindredactie:
Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Bureau Karin de Lange, Den Haag

Ontwerp en realisatie:
Ontwerpwerk, Den Haag

Sluit

Bekijk editie 1 Bekijk editie 2 Bekijk editie 3 Bekijk editie 4 Bekijk editie 5 Bekijk editie 6 Bekijk editie 7 Bekijk editie 8 Bekijk editie 9 Bekijk editie 10

Sluit