Wereldwijd

Werkenaanwater

Hoek van HollandNew Orleans

De doelstelling van de Topsector Water is ambitieus: de toegevoegde economische waarde tussen 2010 en 2020 verdubbelen. Gezien de uitstekende kennis, kunde en reputatie van Nederland waterland is er nog veel potentieel te benutten in de clusters watertechnologie, deltatechnologie en maritiem. Net zoals dat gebeurde bij het ‘waterproof’ maken van New Orleans.
Waterhandel
Waterhandel

Waarom is de internationale markt voor deltatechnologie interessant voor Nederland?

In de wereldwijde deltatechnologiesector, bestaande uit waterbouw, waterbeheer, water & energie en water & groen, gaat ruim 125 miljard euro om.

Het Nederlandse aandeel in de deltatechnologiesector bedraagt zo’n 4,15 miljard euro. De omvang van de bereikbare wereldmarkt voor Nederland is 11,75 miljard euro.

De Nederlandse deltatechnologie-sector kent 75 waterbouwbedrijven, 70 ingenieursbureaus en 25 waterschappen. Circa 39 procent van deze spelers is in het buitenland actief.

(Bron: ‘Water verdient het’ van het Topteam Water, juni 2011)

The Dutch Perspective I
The Dutch Perspective I

‘Amerika maakte zelf het ontwerp voor de stormvloedkering en de overige waterveiligheidsmaatregelen. Wel vroegen ze Rijkswaterstaat om een peer review: een deskundig collegiaal advies naar aanleiding van hun conceptplan voor de hoogwaterbescherming van New Orleans en het bijbehorende kustgebied. Dit plan heet Dutch Perspective for protection and development of coastal Louisiana. En werd uitgewerkt door een consortium van Deltares, DHV, Arcadis, Royal Haskoning, HKV, Infram, Alkyon en Rijkswaterstaat. De contractpartner was het Netherlands Water Partnership. Rijkswaterstaat was initiator van de kwaliteitscontrole en adviseur van governance-aspecten. De Nederlandse ambassade bracht de rol van het bedrijfsleven ter sprake voor de ruimtelijke ordening en architectuur. Dat leidde tot zeshonderd miljoen euro aan advies-

en engineeringsopdrachten voor het Nederlandse bedrijfsleven. New Orleans was een belangrijke showcase om te laten zien wat Nederland als deltatechland in huis heeft.

Met name onze kennis van en ervaring met hydrodynamische modellen, technische en contractuele aspecten en risico’s en het opstellen van integrale ontwerpen bleek waardevol. Om New Orleans niet te veranderen in een hermetisch afgesloten fort, schetsen wij de mogelijkheden voor een meer natuurlijke inpassing in het landschap en het creëren van voor sociale en recreatieve functies voor meer acceptatie. Ook op het gebied van beheer en onderhoud hebben we bijgedragen. Dat doen we nog steeds via het I-STORM-netwerk.’

Hans Pietersen
VS-coördinator bij Rijkswaterstaat

The Dutch Perspective II
The Dutch Perspective II

‘Bij het waterproof maken van New Orleans deelden Nederlandse professionals hun kennis van en ervaring met stormvloedkeringen met Amerikaanse collega’s van het US Army Corps of Engineers. Net als Rijkswaterstaat is het Army Corps ruim tweehonderd jaar geleden ontstaan vanuit het leger. Beide organisaties ontwikkelden zich binnen een andere politiek/bestuurlijke context, maar onze huidige rollen en kennisvraag komen op veel terreinen overeen. In 2004 maakten we de jarenlange relatie structureel met de ondertekening van een Memorandum of Agreement. Daarmee gingen we op een aantal thema’s samenwerken.

Na orkaan Katrina, die New Orleans in 2005 voor 80 procent onder water had gezet, was water wegpompen een eerste prioriteit. Nederland stuurde een dijkinspectie- en een pompenteam met grote waterpompen met stand-alone diesel generatoren. De elektriciteit in New Orleans was namelijk uitgevallen. Dankzij onze goede relatie was mens en materieel snel ter plaatse. Er was een vertrouwensband gekweekt, die essentieel is voor internationaal samenwerken. Ook gaf een oud Hoofd Ingenieur-Directeuren van Rijkswaterstaat Noord-Nederland direct na Katrina een testimony for Congress. Voor Nederland betekende dit een duidelijke erkenning voor onze waterexpertise.’

Hans Pietersen
VS-coördinator bij Rijkswaterstaat

Watersnoodramp 1953
Watersnoodramp 1953

In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 wordt Nederland getroffen door de Watersnoodramp. Door een zware stormvloed in combinatie met springtij stijgt het water in de zuidelijke Noordzee tot extreme hoogte. De dijken in het Deltagebied begeven het op veel plaatsen. En een groot deel van de provincie Zeeland, de Zuid-Hollandse eilanden en delen van West-Brabant lopen onder water. Het is de grootste natuurramp in de Nederlandse geschiedenis.

Oud plan voor nieuwe kering

Met de voltooiing van de Oosterscheldedam in 1986 is Zeeland

verzekerd van droge voeten, maar Zuid-Holland nog niet. De geplande dijken langs de Nieuwe Waterweg zijn niet hoog genoeg om het dichtbevolkte gebied van Zuid-Holland te beschermen. En dijkverhogingen zijn vanwege de kosten en de impact op het gebied geen optie. Zo wordt het idee van een beweegbare stormvloedkering, een oud plan uit de jaren vijftig, weer nieuw leven in geblazen. En komt in 1987 het besluit om de Maeslantkering te bouwen. Kosten: 450 miljoen euro. Nederland neemt de Maeslantkering in 1997 in gebruik. Het is het resultaat van ruim zes jaar bouwen.

Katrina 2005
Katrina 2005

Op 29 augustus 2005 bereikt orkaan Katrina New Orleans in de staat Louisiana. Door de enorme storm begeven enkele dijken het, waardoor het water naar de onder de zeespiegel liggende stad stroomt. Als gevolg hiervan staat 80 procent van de stad enkele meters onder water. Honderdduizenden mensen zijn al geëvacueerd. Desondanks eist Katrina ruim 1.800 doden, vergelijkbaar met het aantal Nederlandse slachtoffers bij de Watersnood van 1953. Ook maakt Katrina voor ruim 81 miljard dollar aan schade. Het gebied is ernstig vervuild en de regering vreest voor de uitbraak van besmettelijke ziekten. Er heerst complete chaos en reddeloosheid in een van de armste delen van de VS. President Bush noemt de orkaan een van de ergste natuurrampen in de Amerikaanse geschiedenis.

De Maeslantkering
De Maeslantkering

Met twee enorme deuren van 22 meter hoog en 210 meter lang gooit de Maeslantkering bij Hoek van Holland hoge ogen in binnen- en buitenland. Komt de waterstand in Rotterdam boven de 3 meter NAP of in Dordrecht 2.90 meter boven NAP, dan beslist het computersysteem of de kering bij dreigend hoogwater dicht moet. Dit intelligente computersysteem kan de kering volledig zelfstandig sluiten, zonder tussenkomst van personeel. In dat geval varen de deuren als een soort drijvende pontons naar hun plaats. Eenmaal gesloten lopen ze vol met water en veranderen ze in massieve barrieres, die het Zuid-Hollandse achterland beschermen tegen hoogwater. De kering in de Nieuwe

Waterweg heeft zelfs het Guinness Book of Records gehaald als grootste robot ter wereld.

Deltawerken

De Maeslantkering is een van de vijf stormvloedkeringen die Nederland rijk is. Hij ligt op de grens van Het Scheur bij Maassluis en de Nieuwe Waterweg bij Hoek van Holland en maakt deel uit van de Europoortkering, het meest recente onderdeel van de befaamde Deltawerken. Naast de Maeslantkering bestaan de Nederlandse Deltawerken uit de Stormvloedkering Hollandse IJssel, de Oosterscheldekering, de Hartelkering en de balgstuw bij Ramspol.

IHNC Lake Borgne Surge Barrier
IHNC Lake Borgne Surge Barrier

Om een ramp in de toekomst te voorkomen, besluit Amerika om een stormvloedkering te bouwen. Nederlandse experts denken mee over het ontwerp. De bouw van de stormvloedkering start in 2006. Zes jaar later wordt de gloednieuwe stormvloedkering Inner Harbor Navigation Canal (IHNC) Lake Borgne Surge Barrier in gebruik genomen. De stormvloedkering is gebouwd op de plaats waar de kanalen Gulf Intracoastel Waterway en de Mississippi River Gulf Outlet elkaar ontmoeten. Hij is drie kilometer lang en heeft net als de Maeslantkering twee deuren, zodat scheepvaartverkeer bij normale weersomstandigheden gewoon door kan varen. De kering is de grootste in zijn soort in de Verenigde Staten, maar kleiner dan de Oosterscheldekering. De dam is bestand tegen een storm die eens in de honderd jaar voorkomt en beschermt New Orleans en de kwetsbare gebieden eromheen

tegen stormen uit de Golf van Mexico en Lake Borgne.

Een miljard dollar

Vanwege de zwakke bodem bestaat de dam voor een groot deel uit 1.271 betonnen palen met een diameter van 1,67 meter en een lengte van bijna 44 meter. Tussen deze palen zijn vierkante kleinere palen geslagen om de openingen te dichten. Achter de betonnen palen zijn lange stalen palen geplaatst onder een hoek van 45 graden om de druk van het water te dragen op de bodem achter de kering. Bovenop deze constructie is een rand van prefab betonnen elementen gemaakt van ongeveer 96 ton per stuk. De kosten van de kering, een miljard dollar, werd in 2006 door het Amerikaanse Congres goedgekeurd. Daarnaast zijn pompsystemen aangelegd en is voor de stad New Orleans 560 kilometer aan dijken opgehoogd of opgeknapt. Ter vergelijking: in Nederland moest na de Watersnoodramp zo’n 160 kilometer dijk worden aangepakt.

Delta-aanpak
Delta-aanpak

Niet alleen met de grote waterwerken, zoals stormvloedkeringen, staat de Nederlandse waterexpertise in de belangstelling, maar ook de nieuwe inzichten en oplossingen in watermanagement waar we in Nederland ervaring mee opdoen. Overstromingen van de Maas in 1993 en 1995 leidden tot nieuwe plannen voor de veiligheid rond onze rivieren. Het uitgangspunt is daarbij dat we niet voor altijd kunnen doorgaan met het ophogen van dijken, maar soms ook ruimte aan water moeten geven. Op 30 plaatsen in Nederland wordt gewerkt aan de realisatie van het programma ‘Ruimte voor de rivier’. Bijvoorbeeld door in uiterwaarden extra geulen te graven of door dijken te verleggen1, zodat de rivier bij hoogwater meer ruimte krijgt. Het programma wordt in het buitenland met veel interesse gevolgd.

Ook het Deltaprogramma kan rekenen op veel belangstelling uit het buitenland. In het bijzonder vanwege de lange termijnbenadering die erop gericht is om een ramp vóór te zijn, als ook de bestuurlijke organisatie van het Deltaprogramma. In dit programma werken rijk, provincies, gemeenten en waterschappen, met inbreng van maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en burgers, samen om Nederland nu en in de toekomst te beschermen tegen hoogwater en te zorgen voor voldoende zoetwater. Het Deltaprogramma staat onder regie van de Deltacommissaris. Zowel het Deltaprogramma als de functie van de Deltacommissaris zijn vastgelegd in de Deltawet. In die wet is ook de financiering van het programma geregeld, via het Deltafonds.

Reageer

Abonneer

Colofon

Edities

Ik heb de volgende opmerking of suggestie voor IMagine:

Emailadres

Verstuur
Sluit

Ik abonneer mij graag op IMagine
Emailadres

Verstuur
Sluit

Het relatiemagazine IMagine is een uitgave van het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Hoofd- en eindredactie:
Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Bureau Karin de Lange, Den Haag

Ontwerp en realisatie:
Ontwerpwerk, Den Haag

Sluit

Bekijk editie 1 Bekijk editie 2 Bekijk editie 3 Bekijk editie 4 Bekijk editie 5 Bekijk editie 6 Bekijk editie 7 Bekijk editie 8 Bekijk editie 9 Bekijk editie 10 Bekijk editie 11

Sluit