Samen Werken
IenM en partners

SAMEN
WERKEN
aan ...

Meer dan 275 partijen ondertekenden sinds 24 januari 2017 het Nationaal Grondstoffenakkoord. Bedrijfsleven, vakbeweging, decentrale overheden, banken, kennisinstellingen en milieuorganisaties slaan de handen ineen om de overgang naar een circulaire economie te versnellen.

De ondertekenaars gaan concrete plannen maken voor de gewenste omslag. Dat gebeurt in eerste instantie in transitieagenda’s voor biomassa en voedsel, kunststoffen, maakindustrie, bouw en consumptiegoederen. Hierin zetten we stappen naar een volledig circulaire economie in 2050. De rijksinzet wordt gevormd door het programma Nederland Circulair in 2050, gepubliceerd door het kabinet op 14 september 2016.

Vier ondertekenaars van het Grondstoffenakkoord geven op deze plek hun visie op de circulaire economie; VNO-NCW, Stichting Natuur en Milieu, VNG en FNV.

Sinds 24 januari 2017 tekenden deze ondertekenaars het Grondstoffenakkoord.

275 Partijen slaan de handen ineen

Hans de Boer

Voorzitter
Vereniging VNO-NCW

Tjerk Wagenaar

Directeur
stichting Natuur en Milieu

Isabelle Diks

lid VNG-commissie Milieu, Energie en Mobiliteit, en wethouder in Leeuwarden

Ruud Kuin

Vicevoorzitter FNV

Van praten naar doen!

Nederland moet meer investeren
in de grote opgaven die op ons afkomen, zoals klimaat en circulaire economie. Dat is de kern van ons plan NL Next Level. Als de overheid bijvoorbeeld via de nieuwe financieringsinstelling (Invest-NL) slim private investeringen lostrekt, kan ze zorgen dat we écht verder komen met het verduurzamen van onze economie.

Geopolitiek gezien moet Europa juist op grondstoffengebied veel meer de eigen broek ophouden en Nederland kan hierbij – vanwege haar sterke logistieke rol in Europa - een sleutelpositie claimen.
Ik hoop dan ook dat we het, samen met de overheid en andere stakeholders, voor de zomer eens worden over een agenda en een aantal flagship-projecten die de circulaire economie in Nederland versnellen. Het Grondstoffen-
akkoord legt hiervoor de basis.

Het is goed dat de overheid aan de slag gaat met een monitoringssysteem, zodat we zicht krijgen op de cijfers en omvang van stromen.

Het bedrijfsleven neemt steeds meer het voortouw om circulariteit in hun producten en diensten op te nemen op een klantvriendelijke manier. Neem een Nederlandse beddenfabrikant die beddenmateriaal in de afvalfase slim recyclet. Kijk naar de ontwikkeling in Nederland van logistieke en technologische concepten om afval te scheiden. Deze technologieën, in combinatie met governance (samenwerking tussen gemeenten, waterschappen en bedrijven, red.), kunnen we ook ter beschikking stellen aan het buitenland. Dat willen we vaker zien en daar gaat deze gezamenlijke aanpak bij helpen. We moeten niet blijven praten en filosoferen, maar het gewoon doen.

Kiezen voor circulair denken en handelen

Voor Natuur en Milieu is circulair denken en handelen het uitgangspunt voor een duurzame samenleving. Onze huidige wegwerp-economie is niet houdbaar; we willen de planeet toch beter doorgeven aan onze kinderen dan wij hem hebben gekregen van onze ouders. Hergebruik en zuinig zijn met onze grondstoffen hoort daarbij.

Recyclen en delen van spullen zijn een goed begin. Maar waar het écht om gaat is dat fabrikanten hun spullen circulair ontwerpen en veel meer recyclaat gebruiken in hun productieproces. Hun producten moeten bijdragen aan een schonere leefomgeving en beperking van de opwarming van de aarde. Dan worden we minder afhankelijk van primaire grondstoffen en creëren we veel minder afval: winst voor de planeet. Als we slim minder grondstoffen gebruiken, besparen

we tegelijk heel veel CO2 en vullen we een flink deel in van onze verplichtingen uit het klimaat-
akkoord van Parijs.

Goed dat het kabinet extra vaart wil zetten op deze transitie. Dat steunen we van harte. Het is noodzakelijk, maar ook zeer ingrijpend en uitdagend. Het vereist innovatie, biedt kansen voor bedrijven en brengt nieuwe spannende banen. Maar tegelijk betekent het ook afscheid nemen van sommige bedrijfsactiviteiten en daarmee ook verlies van banen. Die overgang moeten we goed begeleiden en dat vraagt veel van ons allemaal. Nauwe samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven, vakbonden en maatschappelijke organisaties is cruciaal. Natuur en Milieu werkt mee, als constructieve en kritische partner. Want circulair is geen doel op zich, het is een middel op weg naar een duurzame samenleving.

Cruciale rol in circulaire economie

Minder afhankelijk zijn van fossiele grondstoffen. En minder druk op het milieu. De noodzaak om de economie te laten draaien op herbruikbare grondstoffen wordt breed gevoeld, ook door gemeenten. Daarom ondersteunt de VNG de ambities in het Grondstoffenakkoord. We moeten naar een andere inrichting van de economie en een fundamenteel andere manier van werken, waarbij iedere betrokken partij zijn eigen verantwoordelijkheid neemt. Hiervoor is een culturele en economische transformatie nodig.

Om een circulaire economie te realiseren, moeten producenten al vóór de totstandkoming van een product rekening houden met de mogelijkheid tot hergebruik of recycling. Gemeenten spelen een cruciale rol op hun deel van de keten om van afval toe te werken naar (her)bruikbare grondstoffen. Zij zijn lokaal verantwoordelijk

voor het ophalen en managen van afvalstromen. Ze beschikken dus over veel informatie en kunnen met deze kennis een effectieve bijdrage leveren aan het verbeteren van processen rond recycling en hergebruik.

Maar de rol van gemeenten reikt verder. Ze vormen een belangrijke schakel in de afspraken tussen de rijksoverheid en het bedrijfsleven, om samen grondstoffenketens te sluiten. Gemeenten maken geen producten, maar kopen er wel veel in. En die inkoop kan duurzamer. Een gemeente kan, als ‘launching customer’, nieuwe producten van innovatieve ondernemingen inkopen en toepassen. Zo helpen zij de uitvindingen te testen in de praktijk. Ten slotte hebben gemeenten mede de taak om hun inwoners goed te informeren, om zo de gewenste (gedrags)verandering te bereiken en tot een maximaal hergebruik van afvalgrondstoffen te komen.

Echte banen en Eerlijke Transitie

De FNV gaat voor ‘Echte banen en Eerlijke Transitie’. Een ‘Echte baan’ is een baan met een duurzame arbeidsrelatie, goede kwaliteit, zekerheid en inkomen. Voor de FNV is een economie pas echt circulair als:

  • de werknemer met respect wordt behandeld;
  • het werk zinvol is;
  • de arbeidsrelatie duurzaam;
  • de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden op orde zijn.

In het Grondstoffenakkoord ontwikkelen partijen transitieagenda’s voor biomassa en voedsel, kunststoffen, maakindustrie, bouw en consumptiegoederen. Alle ondertekenaars onderschrijven dat de noodzakelijke maatschappelijke verandering alleen kan slagen als elk transitiepad ook een sociale agenda ontwikkelt. Dan gaat het onder andere om aandacht voor arbeidsmarkteffecten, kwaliteit van arbeid, scholing, vakmanschap en bedrijfsmodellen met hoge

werknemerstevredenheid. Circulair ondernemen veronderstelt verandering van de bedrijfscultuur met betrokkenheid van medewerkers en hun kennis. Sociale innovatie dus. Dat biedt nieuwe kansen voor ontwikkeling van vakmanschap. Andere klant/leverancier relaties veronderstellen langdurige binding met het bedrijf. Dat vraagt om meer duurzame arbeidsrelaties.

Alle sectoren moeten de omslag maken naar CO2 arm produceren en consumeren. Voor de FNV is het niet de vraag of maar hoe we dit doen op een rechtvaardige manier. Nadenken over zorgvuldig omgaan met wat de natuur biedt, veronderstelt ook zorgvuldig omgaan met de mensen die werkzaam zijn in de keten van grondstoffen en materialen. Een nieuw denkmodel over onze economie moet daarom de mensen meer centraal zetten. En ook echte banen opleveren. Dat is de inzet van de FNV bij een verdere versnelling naar een circulaire economie.

Reageer

Abonneer

Colofon

Edities

Ik heb de volgende opmerking of suggestie voor IMagine:

Emailadres

Verstuur
Sluit

Ik abonneer mij graag op IMagine
Emailadres

Verstuur
Sluit

Het relatiemagazine IMagine is een uitgave van het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Hoofd- en eindredactie:
Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Ontwerp en realisatie:
Ontwerpwerk, Den Haag

Sluit

Bekijk editie 1 Bekijk editie 2 Bekijk editie 3 Bekijk editie 4 Bekijk editie 5 Bekijk editie 6 Bekijk editie 7 Bekijk editie 8 Bekijk editie 9 Bekijk editie 10

Sluit

Wij zijn zeer benieuwd wat u als lezer van ons e-zine vindt.